Kultura
OBIEKTY NA LIŚCIE UNESCO
Naddunajska panorama, Góra Zamkowa i Góra Gellerta w Budapeszcie zostały wpisane na listę w 1987 roku. Wartki prąd Dunaju rozdziela miasto na pagórkowatą Budę i płaski Peszt. Szczególne położenie geograficzne miasta, mosty, wspaniałe budynki po obu stronach rzeki dają niezapomniane wrażenie. Na Górze Zamkowej wznosi się Zamek Królewski, który przez 700 lat był siedzibą węgierskich królów; dziś użycza on swych pomieszczeń najczęściej odwiedzanym galeriom i muzeom. Prócz Zamku, na wzgórzu dominuje wysmukła koronkowa wieża kościoła Macieja, którą otaczają białe wieżyczki Baszty Rybackiej. Do komponentów tej pięknej panoramy należy również Góra Gellerta, znajdująca się po stronie Budy. Strome wzgórze wznosi się niemal w centrum miasta, na jego szczycie znajduje się wojskowa fortyfikacja - Cytadela, która dziś służy celom turystycznym. Z tarasów widokowych rozpościera się przepiękny widok na Budapeszt, który jeszcze większe wrażenie robi w wieczornej iluminacji. Po peszteńskiej stronie Dunaju wznosi węgierski Parlament - największa i najbardziej dekoracyjna budowla w kraju. W oczy rzuca się również piękny budynek Reduty Peszteńskiej. Wzdłuż Dunaju znajduje się mnóstwo kawiarenek i luksusowych hoteli.
Ulica Andrassy i Dzielnica Żydowska w Budapeszcie. Ta najelegantsza ulica stolicy została zbudowana według specyficznej koncepcji architektonicznej. Pod aleją poprowadzono linię kolejki podziemnej, która działa od 1896 roku działa, jest to pierwsze metro na kontynencie europejskim. Po obu stronach rosną piękne platany oraz stoją zaprojektowane z artystycznym smakiem monumentalne, eklektyczne pałace i kamienice. Najwspanialszym budynkiem jest neorenesansowy gmach Opery-dzieło najsłynniejszego z węgierskich architektów Miklósa Ybla. Operę zdobią liczne ornamenty, arkady, rzeźbione słupy, tworząc harmonijną całość. Ulica ta prowadzi do Placu Bohaterów (Hősök tere). Znajduje się tu kolumna zwieńczona postacią archanioła, trzymającego koronę węgierską oraz rzeźby najbardziej znaczących w historii Węgier władców i wodzów. UNESCO otoczyło również opieką Dzielnicę Żydowską. Budapeszt należał kiedyś do największych gmin żydowskich w Europie. W stolicy Węgier znajdują się liczne synagogi, restauracje koszerne i rytualne łaźnie.
Hollókő znajduje się na liście od 1987 roku. W wiosce tej zachowana została tradycyjna średniowieczna struktura w formie rezerwatu etnograficznego. Objęto tu ochroną 67 budynków, które są oryginalnymi domami chłopskimi, w samym środku wioski niczym na małej wyspie, stoi mały biały kościółek z drewnianą wieżą, zbudowany w stylu tzw. pasterskiego gotyku. Budynki, choć każdy inny, tworzą jednocześnie harmonijną, interesującą całość. Mieszkańcy strzegą nie tylko swego specyficznego dialektu, ale pielęgnują też liczne tradycje. Wielokrotnie w ciągu roku odbywają się wesołe zabawy ludowe, mieszkańcy wówczas zawsze ubierają się w tradycyjne barwne stroje. Licznie przybywają tu wszyscy, którzy chcą obejrzeć tutejsze świętowanie Wielkanocy czy zaślubin.
Region winny Tokaj-Hegyalja. Obszar ten od 1737 roku z rozkazu królewskiego znajduje się pod szczególną ochroną i stanowi region winny. Wulkaniczna ziemia, korzystnie położone zbocza wzgórz oraz mgła unosząca się jesienią znad rzek tworzą specyficzny mikroklimat. To tu w dębowych beczkach i w bardzo wilgotnych piwnicach leżakuje słynne wino z Tokaju zwane "królem win i winem królów". Wino z dojrzewających do późnej jesieni winogron o wysokiej zawartości cukru przeznaczone było niegdyś jedynie dla głów państwa.
Główne Opactwo Benedyktyńskie w Pannonhalma liczące sobie 1000 lat jest na liście UNESCO od 1996 roku. Jest to skarb węgierskiej sztuki architektonicznej. Jego historia jest tak stara jak historia państwa węgierskiego. Wybudowany w X wieku kościół został zniszczony, a na jego fundamentach wybudowano nowy, który z biegiem czasu był ciągle rozbudowywany, w XIII wieku wzniesiono tu klasztor. W czasach tureckich opactwo stało się twierdzą i kilkakrotnie przechodziło w ręce Turków. Biblioteka pochodząca z XIX wieku posiada jeden z najbogatszych księgozbiorów Europy. Na terenie klasztoru działa gimnazjum i kolegium.
Jaskinia krasowa w Aggtelek jest jednym z najwspanialszych zjawisk geologicznych w Europie i wciągnięta została na Listę Dziedzictwa Świata w 1995 roku. Jaskinie węgierskie łączą się ze słowackimi tworząc największy system grot w Europie Środkowej. Na podstawie badań i danych geologicznych wiek jaskini szacuje się na ok. 2 miliony lat. Po stronie węgierskiej najdłuższą jaskinią jest Jaskinia Baradla. Wewnątrz znajdują się wprawiające w zachwyt potężne stalaktyty. Wędrując jaskiniami nie chce się wprost wierzyć, że to co widać nie jest tworem ludzkich rąk. W stalaktytowych podziemnych salach często odbywają się koncerty "światło i dźwięk".
Fertő-tó (Neusiedler See) od 2001 roku jest na liście UNESCO. Jezioro leży zarówno po austriackiej jak i po węgierskiej stronie. Należy ono do euroazjatyckich jezior stepowych i jest jednocześnie największym słonym jeziorem Europy. Węgierska część jeziora ma powierzchnię 82 km kwadratowych, przeciętna głębokość wody wynosi 70-80 cm, a w najgłębszym miejscu nie przekracza 1,60 cm. Żyje tu ponad 30 gatunków ryb. Słone, bagniste części jeziora to prawdziwy raj dla ptactwa.
Park Narodowy w Hortobágy został w 1999 roku uznany za Dziedzictwo Świata. Jest to największy step trawiasty w Europie i jedyny w swoim rodzaju przykład idealnego współżycia człowieka z naturą. Step rozciąga się na terenie 80 tysięcy hektarów. Duże przestrzenie zajmują pastwiska, ale są tu też stawy hodowlane, rozlewiska i bagna. Pasące się stada bydła, studnie-żurawie, galopujące konie, pędzący na ogierach pasterze w charakterystycznych strojach, niekończące się równiny-oto typowy krajobraz puszty. Występuje tu rzadki gatunek węgierskiego szarego bydła., zadomowiły się tu też czaple siwe. Niezapomnianym wrażeniem jest przemierzanie wozem olbrzymich przestrzeni puszty.
Grobowce starochrześcijańskie w Pécs od 2000 roku widnieją na Liście Dziedzictwa Świata. Miasto założyli Rzymianie na początku II w. n. e. i od czasu swego powstania jest ośrodkiem naukowo-kulturalnym kraju. Tutaj powstał pierwszy na Węgrzech uniwersytet. Tajemnicze katakumby z okresu wczesnochrześcijańskiego, kopulaste tureckie dżami, smukłe minarety, kwitnące wczesną wiosną drzewa migdałowe, wąskie kręte uliczki - to wszystko tworzy obraz i niezwykłą atmosferę miasta. W okresie rzymskim był to ważny ośrodek chrześcijaństwa. Tutaj w IV w. budowano proste kościoły, kaplice, mauzoleum oraz grobowce. Podczas prac archeologicznych prowadzonych przez 200 lat odkryto bogato wyposażone groby oraz budynki cmentarne, których ściany ozdobione są freskami przedstawiającymi biblijne sceny.W roku 2010 Pecs jest EUROPEJSKĄ STOLICĄ KULTURY.
![[X]](/site/upload/2009/06/close.gif)

