![[X]](/site/upload/2009/06/close.gif)
Wino
NA SZLAKU WEGIERSKICH WIN
"Nie ma wina nad wegrzyna!"-slynne staropolskie przyslowie jest ciagle aktualne. Wegierskie wina maja dluga tradycje. Historia niektorych regionow winiarskich,jak np.regionu Tokaju siega az 290 roku naszej ery. Na Wegrzech znajduja sie 22 regiony winiarskie. Liczne wegierskie wina zdobywaja nagrody na konkursach miedzynarodowych.
W Budapeszcie po stronie Budy naprzeciwko kosciola Macieja znajduje sie Dom Wegierskiego Wina-Magyar Borok Háza, gdzie sa przedstawione wszystkie historyczne regiony winiarskie. Zwiedzanie polaczone jest z degustacja.
Magyar Borok Háza
1014 Budapest, Szentháromság tér 6.
tel.0036/1/2121030, fax.0036/1/2121032
winehouse@t-online.hu www.magyarborokhaza.hu
Stowarzyszenie Wegierskich Szlakow Winnych-Magyar Borutak Szövetsége
3915 Tarcal, Fő u. 57.
tel/fax.0036/76/504293
info@magyarborutak.hu www.magyarborutak.hu
Ászár-Neszmély
Obszar wielkości 1200 h, w pobliżu wzgórz Gerecsei i pośród jezior; produkuje się tu głównie białe wina.
Badacsony
Region ten już za panowania Rzymian słynął z uprawy winnej. Wielkie znaczenie przypisuje się śródziemnomorskiemu klimatowi. Wino z Badacsony to prawdziwa legenda. Powodem świetnej jakości wina jest gleba zawierająca zwietrzałą skalę wulkaniczną, śródziemnomorski klimat na osłoniętym południowym zboczu góry oraz światło odbijające się od tafli jeziora tzw. wtórne promieniowanie słoneczne, które podwaja działanie słońca. Rodzą się tu mocne, pełne wina, często z korzennym aromatem. Win tych należy skosztować na zacienionych gankach starych piwnic winnych, zbudowanych w stylu klasycyzmu lub baroku chłopskiego, rozkoszując się rozpościerającą się u stóp wspaniałą panoramą okolicy. Najsłynniejsze wina regionu Badacsony to Szürkebarát i Kéknyelű, ale wyśmienity jest także Olaszrizling, Rizlingszilváni, Ottonell Muskotály i Tramini.
Balatonfüred-Csopak
Region rozciągajacy się na północnym brzegu Balatonu od Balatonalmádi do Zánka, słynie z u Region winiarski Füred-Csopak posiada wiele wspólnych cech z regionem Badacsony. Tu także panuje klimat prawie śródziemnomorski, kiście winogron dojrzewają w świetle słońca odbijającego się od Balatonu, lecz gleba jest całkiem inna, raczej wapienna. Chociaż tutejsze wina są równie mocne i ogniste, ich charakter jest lżejszy od win z sąsiednich okolic. W regionie dominują szczepy Rajnai Rizling, Olaszrizling oraz Chardonnay, na wzgórzach Tihany dojrzewają także winogrona czerwone: Merlot, Zweigelt i Cabernet Franc.prawy winogron już od czasów starożytnych. Znane wina: Olasz rizling, Rizlingszilváni.
Bükkalja
Góry Bukowe są powszechnie uważane za najpiękniejsze góry na Węgrzech. Bogata w lasy, łąki, wzgórza i góry okolica doskonale nadaje się do uprawy winorośli. Powstanie tego regionu winiarskiego umożliwiła jedna z ustaw wydana w 1970 roku, będąca konsekwencją uprawy winorośli, którą rozpoczęto na tych terenach już przed wieloma laty. Oczywiście trzydzieści lat to jednak zbyt mało dla regionu winiarskiego, aby wykształciło się jego prawdziwe, własne oblicze. Dlatego też producenci raczej starają się sprzedać swoje produkty wytwórcom z innych regionów, mimo że u nich samych też istnieją doskonałe naturalne warunki, potrzebne do produkcji dobrego wina. Teren o powierzchni 900 hektarów zaczyna się niemalże na granicy regionu winiarskiego Eger i sięga aż pod granice miasta Miskolc.
Przed zimnem nadchodzącym z północy pasmo Gór Bukowych chroni plantacje winorośli, z których to powstają przeważnie białe wina o delikatnie kwaśnej kompozycji. Miłych wrażeń dostarczą korzenne wina ze szczepów Olaszrizling, Rizlingszilváni, Cserszegi i Chardonnay, natomiast ze szczepów Zweigelt i Kékfrankos powstają wyśmienite czerwone wina.
Miejscowościami odgrywającymi w regionie główną rolę są Bogács, Cserépfalu, Cserépváralja i Tibolddaróc. Tylko w tych czterech wioskach naliczono ponad dwa tysiące większych i mniejszych piwnic. Niektóre z nich zostały nawet piętrowo wyżłobione w tufie. W Bogács przy ulicy Cserépi znajdują się powszechnie lubiane piwniczki, które goszczą swoimi winami turystów przybywających tu również ze względu na kąpieliska lecznicze.
Koniecznie trzeba wymienić nazwisko znanego winiarza z Bogács, którym jest László Prokai. Młody producent wina z wielkim zaangażowaniem podszedł do wykorzystania zalet okolicznych terenów w jak najlepszy sposób. Starania te zakończyły się powodzeniem, gdyż wyśmienite białe i czerwone wina posiadają szczególny charakter i na wielu regionalnych konkursach odnosiły duże sukcesy.
W małych wioskach tego regionu winiarskiego jest coraz więcej miejsc oczekujących na przybycie turystów. Niezapomnianych wrażeń dostarczą regionalne potrawy, przygotowywane na podstawie przekazywanych z pokolenia na pokolenie tradycyjnych wiejskich przepisów. Na przykład tzw. kawalerska zupa z regionu Matyó (matyó legényfogó leves), przyrządzona z jajkiem - symbolem płodności- była według legendy podawana na stół, kiedy to do domu z panną na wydaniu przychodzili zalotnicy. Rodzice panny częstowali tą potrawą młodzieńca, którego upatrzyli na wybrańca dla swej córki. Innym charakterystycznym przysmakiem regionu jest tzw. pieczeń gazdy z Gór Bukowych (Bükki gazdapecsenye) - pieczona czosnkowa polędwica i karkówka z ziemniakami
Alföld (Csongrád, Kiskunság)
Region znajduje się w ważnym punkcie pod względem handlowym. Panuje tu łagodny klimat. Wywodzi się stąd jakościowe półsłodkie czerwone wino Kadarka, o pełnym szlachetnym bukiecie.
Hajós-Vaskút
Region znajdujący się na w południowej części Węgier, którego mieszkańcy od wieków zajmują się produkcją wina, charakteryzujące się bogatym bukietem zapachowym: Hajósi Cabernet franc, Sauvignon blanc, Érsekhalmi Rajnai rizling, Nemesnádudvari, Csátaljai Kadarka, Hosszúhegyi Hárslevelű, Vaskúti Kékfrankos.
Południowy Balaton
Winorośl jest od dawna uprawiana także po południowej stronie Balatonu, powstają tu wina o jasnym kolorze, owocowym smaku, lekko kwaśne eleganckie białe wina oraz smaczne pełne w garbniki wina czerwone. Produkuje się tu też szampany, które już od dłuższego czasu wygrywają narodowe konkursy. Marki win: Boglári Muskotály, Chardonnay, Sauvignon blanc, Irsai Olivér, szampany BB. Uprawiane gatunki nie różnią się od tych z przeciwległego brzegu, lecz piaszczysto-lessowa gleba nadaje im całkiem inny smak. W tutejszych piwnicach dojrzewają delikatne wina z bogatym bukietem owoców. Wyjątek stanowi jedynie winorośl uprawiana na zboczach gór zamkowych w Fonyód oraz Boglár, ponieważ oba wzgórza - tak jak ich wielcy bracia pod drugiej stronie - powstały wskutek działań sił wulkanicznych. Największe winnice znajdziemy w Balatonboglár, gdzie uprawę prowadzi duży kombinat winiarski. Natomiast w Kőröshegy oraz wzdłuż rzeki Sió na wzgórzach Kiliti i Szabadi uprawą winnej latorośli i produkcją wina zajmują się raczej gospodarze indywidualni. Warto odwiedzić ich piwnice!
Eger
W 1552 roku Eger i jego okolice były miejscem ważnych wydarzeń historycznych. Wtedy to garstka węgierskich żołnierzy powstrzymała najazd oddziałów tureckich.
Co tak naprawdę przyciąga tłumy krajowych i zagranicznych turystów do tego miasta: zabytki węgierskiej historii, wspaniałe położenie, życie kulturalne, wody lecznicze i kąpieliska? Prawdopodobnie wszystko to jest nie bez znaczenia, ale jest jeszcze coś - wino! Wszak tutejszy historyczny region winiarski o powierzchni ponad czterech tysięcy hektarów jest kolebką najsłynniejszego węgierskiego czerwonego wina Egri Bikavér (Egerska Bycza Krew).
Początki uprawy winorośli sięgają XI wieku, kiedy to za panowania króla św. Stefana utworzone zostało tu biskupstwo, a przybywający na te tereny zakonnicy sprowadzili ze sobą uprawne gatunki winorośli. Sztukę uprawy winorośli i produkcji wina udoskonalili osadnicy walońscy, którzy zamieszkali na tych terenach po najazdach Tatarów. Procesu produkcji wina nie zakłóciło nawet 91-letnie panowanie Turków nad miastem, jako że wino było dla nich ważnym źródłem dochodu.
Po wyzwoleniu kraju spod władzy tureckiej winiarstwo w regionie zaczęło się rozwijać, jednak mająca miejsce w 1886 roku plaga filoksery przejściowo zatrzymała ten proces. Podczas odtwarzania całkowicie obumarłych winnic, starano się wprowadzać do upraw nowe szczepy winorośli.
Firma Egervin S.A. sprawuje pieczę nad muzealnymi rocznikami win, a z okazji przełomu tysiącleci w jej zakładach wyprodukowano Milenijne Wino Egri Bikavér -unikatową mieszankę win pochodzących od 119 winiarzy regionu.
W ostatnich dziesięciu latach winiarze z Egeru potwierdzili nie tylko w kraju, ale i za granicą, iż powstające tu wina ze szczepów takich jak: Leányka, Királyleányka, Hárslevelű, Olaszrizling, Muskotály, Tramini, Szürkebarát i Chardonnay mogą zmierzyć się z dowolnymi krajowymi lub zagranicznymi winami. Zdaniem specjalistów, na wielkie sukcesy międzynarodowe liczyć mogą również egerskie wina ze szczepów: Kékfrankos, Blauburger, Merlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc i Pinot Noir, o ile producenci odpowiednio wykorzystają możliwości regionu.
Wina z Egeru nie osiągnęłyby światowego sukcesu, gdyby nie przedsiębiorstwa winiarskie, które powstały na skutek zmian gospodarczych zachodzących na początku lat dziewięćdziesiątych. Od tego czasu, w nadziei na kolejne osiągnięcia, wciąż powstają coraz to nowe wytwórnie win.
Warto też wspomnieć o kilku producentach win, którzy mają szczególne osiągnięcia. W roku 1995 Vilmos Thummerer otrzymał tytuł Winiarza Roku. Piwnica Thummerer znajduje się w Noszvaj, miejscowości położonej kilka kilometrów od Egeru (uroczą małą wioskę otoczoną lasami, górami, pagórkami warto było by odwiedzić również wtedy, gdyby nie było tam wina). Gospodarująca na pięćdziesięciu hektarach winnic rodzina Thummerer w latach osiemdziesiątych rozpoczęła produkcję tzw. reduktywnych białych win i również obecnie posiada najbogatszą ofertę jakościowych białych win w tym regionie. Także czerwone wina ich produkcji zaliczane są dziś do najlepszych w kraju.
Dzięki wspaniałym osiągnięciom bardzo znanym stał się producent wina z Egeru - Béla Vincze. Już w pierwszym roku swej działalności wyprodukował czerwone wina, którymi na międzynarodowym konkursie zorganizowanym w Bordeaux (Blaye-Bourg) osiągnął nie spotykane jeszcze na Węgrzech sukcesy.
W 1998 roku tytuł Winiarza Roku zdobył producent z Egeru Tibor Gál. Krajowe i zagraniczne sukcesy Tibora Gála stawiają we wspaniałym świetle ten region winiarski.
W Egerze działa Instytut Badań Uprawy Winorośli i Produkcji Wina, który ma wielkie osiągnięcia w uszlachetnianiu winorośli, a także w badaniach nad oddziaływaniem beczek typu barrique na jakość wina.
Uznanie dla egerskiego regionu winiarskiego podkreśla też fakt, iż dr Tamás Pók - dawny producent tzw. Win Pałacowych Bátaapáti (Bátaapáti Kastélyborok), wprowadził na rynek wspaniałe wina, wyprodukowane we własnej winnicy w Egerze o nazwie Pók-Polonyi Pince.
Dosyć wysoką wytrawność, korzenny aromat i ognistość czerwonych win z Egeru najlepiej odzwierciedla Bikavér (Bycza Krew). Z tego też względu miejscowi winiarze najwięcej energii poświęcają na komponowanie Byczej Krwi. Biorąc pod uwagę kilkusetletnią tradycję sposobu przygotowywania tego szlachetnego trunku, w 1997 roku Gmina Miasta Eger zawarła zasady jego produkcji w tzw. Kodeksie Byczej Krwi ("Bikavér Kódex").
Porady dotyczące degustacji win
Znakomitą Byczą Krew skosztować można w wytwórni win Kőporos Borászat, Ostoros Bor, w piwnicach należących do takich winiarzy jak: József Simon, Ferenc Tóth, Istvan Tóth, Endre Bakondi oraz w piwnicach przedsiębiorstwa Egrivin.
Ulubione miejsce turystyki winiarskiej oraz rozrywek związanych z egerskimi winami to Dolina Pięknej Pani (Szépasszonyvölgy) - miejsce pełne piwniczek winnych wykutych w skale riolitowej oraz licznych restauracyjek zwanych czardami. W północnym odgałęzieniu doliny (po wcześniejszym ustaleniu terminu) zwiedzić można najstarszą zabytkową piwnicę tego regionu winiarskiego zwaną Istenes Pince ("Boska Piwnica"), która w okresie panowania Turków spełniała rolę tajnego kościoła. Dziś jeszcze obejrzeć w niej można wyrzeźbiony z jednego bloku kamiennego ołtarz oraz płaskorzeźbę, przedstawiającą Jezusa na krzyżu. We wszystkich licznych okolicznych restauracjach goście mogą zamówić potrawy doskonale komponujące się z winami z Egeru. Jednym z największych przysmaków jest duszony sznycel z jelenia w polewie z Byczej Krwi i jagód leśnych, doprawiony ziołami leśnymi i polnymi. Miłośnikom słodyczy z czystym sercem polecamy ulubiony deser turystów, wymyślony przez bohaterskie kobiety z Egeru - okrągłe naleśniki z wanilią i kremem orzechowym, podawane z kieliszkiem muzealnego, słodkiego wina o nazwie Egri Leányka. Na oddzielną wzmiankę zasługuje należąca do Hotelu Korona 200-letnia Piwnica Świętego Stefana i Narodowe Muzeum Wina (István Pince és Nemzeti Bormúzeum), gdzie prezentowane są zbiory przedstawiające przekrojowy obraz historii węgierskiego winiarstwa.
Etyek
Region ten w 1990 roku został podniesiony do rangi regionu win. To właśnie tutaj od bardzo dawna produkuje się słynne szampany Törley.
Mátraalja
Niewiele ponad pół godziny trwa podróż z Budapesztu w okolice Podnóża Gór Mátra (Mátraalja), które jest na Węgrzech największym historycznym regionem winiarskim pod względem zajmowanych terenów.
Wzmianki o tym regionie winiarskim, zajmującym dziś teren siedmiu tysięcy hektarów plantacji winnych, pojawiły się już w XI wieku. Uprawa winorośli w celu produkcji wina zaczęła się w latach 1200-1300, natomiast już w XV wieku w regionie prowadzono zorganizowany handel winem.
Gleba, klimat, bliskość Gór Mátra -wszystko to razem wpływa na to, iż okolice Gyöngyös, Nagyréde, Gyöngyöstarján, Gyöngyöspata, Abasár-Pálosvörösmart, Domoszló i Kisnána są prawdziwym rajem dla koneserów aromatycznych białych win o wyrazistej kwasowości. Wina wyprodukowane ze szczepów winogron Rizlingszilváni, Olaszrizling, Hárslevelű, Ottonel muskotály, Tramini, Leányka, Chardonnay i Sauvignon blanc zaliczane są do najlepszych w kraju.
Produkcja win czerwonych w ostatnich dziesięcioleciach zmalała, jednak wszyscy winiarze regionu Podnóża Gór Mátra starają się, aby tutejsze wina Zweigelt, Kékfrankos i Cabernet należały do krajowej czołówki.
Największym producentem wina regionu Podnóża Gór Mátra jest wytwórnia Szőlőskert z Nagyréde. Oprócz produkcji dla masowego odbiorcy, przedsiębiorstwo oferuje również takie wina, które poszczycić się mogą wspaniałymi osiągnięciami międzynarodowymi. Nic dziwnego, iż wina te cieszą się powodzeniem w wielu krajach Europy: rocznie eksportuje się wiele milionów butelek.
Na północ od Nagyréd znajduje się miejscowość Gyöngyöstarján, gdzie działają dwa z prawdopodobnie najważniejszych przedsiębiorstw winiarskich tego regionu. W 1991 roku Mátyás Szőke rozpoczął produkcję białego wina typu reduktywnego. Od samego początku swej działalności produkował wina z myślą o podawaniu ich w restauracjach. Tylko w samym Budapeszcie w ponad stu restauracjach oferowane są jego produkty. Wina Szőke znane są również za granicą, około stu tysięcy butelek sprzedawanych jest w różnych krajach Europy. Drugim miejscowym znanym producentem wina jest József Ludányi. Celem młodego znawcy winiarstwa jest produkcja win najwyższej jakości. Na licznych konkursach krajowych ambicję tę nagrodzono wieloma medalami.
Najsłynniejszym zabytkiem winiarstwa regionu Podnóża Gór Mátra jest piwnica Hallera w Gyöngyöstarján (gyöngyöstarjáni Haller-pince), którą w połowie XVIII wieku wykuli w skale jeńcy wojenni na zlecenie barona Zygmunta Hallera. Piwnica ta, skrywająca w sobie sto siedemdziesiąt jeden sztuk beczek o pojemności 60-100 hektolitrów, jest prawdziwą osobliwością będącą w stanie poruszyć serce każdego miłośnika wina.
Warto jest również odwiedzić położoną o niewiele kilometrów stąd miejscowość Gyöngyöspatát. W tej znanej z agroturystyki wiosce na przybyszy oczekują liczne tutejsze piwnice i tłocznie wykute w skałach lub tufie.
Przy drodze wiodącej z Gyögyös do Mátrafüred znajduje się słynna tłocznia i piwnice farkasmályi (farkasmályi présház és pincesor), które od końca XVIII wieku do 1940 roku były ulubionym miejscem zabaw związanych z winobraniem. Od niedawna pod kierownictwem miejscowego Stowarzyszenia Winiarskiego rozpoczęto tu rozbudowę i rekonstrukcję. Jego zamierzeniem jest, by ten niegdyś bardzo popularny wśród miłośników wina cel podróży, ponownie znalazł się w centrum zainteresowania.
Czy jest ktoś, kto jeszcze nie słyszał o Abasári Olaszrizling? Jeśli ktoś lubuje się w tym kiedyś popularnym gatunku wina, koniecznie powinien przyjechać do Abasár. Z winogron rosnących na górze Sár rzeczywiście produkowane jest wyśmienite wino. W rodzinnej piwnicy Sándora Kissa oprócz gatunku Olaszrizling spotkamy się z innymi gatunkami win, które należą do prawdziwych rzadkości i ciekawostek regionu.
Białe wina regionu Podnóża Gór Mátra produkowane z późno zbieranych winogron nadają się wspaniale do przygotowywania smacznych deserów. Amatorom słodkości polecamy skosztowanie regionalnego budyniu winogronowego z polewą muskotály.
Mecsekalja
Region ten reprezentuje długą tradycję uprawy winogron, produkcji win oraz szampanów. Panuje tu łagodny śródziemnomorski klimat, gatunek winogron i wina podobne są tym, które pochodzą z regionu Villány-Siklós.
Mór-Császár
Od Vértes do Bakony rozciąga się region, w którym uprawia się znany gatunek winogron Ezerjó, zaszczepiony tu ok.1750 roku. Wina stąd określa się jako kwaskowate męskie, są to: Móri Ezerjó, Vénhegyi Ezerjó, Csókai Rajnai rizling.
Pannonhalma-Sokoróalja
Wina produkowane z rosnących tu winogron wyróżnia bogactwo zapachu oraz łagodny charakter. Pochodzą stad głównie wina białe, znane marki to: Báródombi i Pannonhalmi Olaszrizling, Pannonhalmi Rajnai rizling, Pannonhalmi Tramini
Somló
Najmniejszy region winny na Węgrzech, ale jeden z produkujących najlepsze wina, znane już w za królowania rodziny Árpád. Wina pochodzące stąd są ogniste, o dużej zawartości alkoholu oraz wyjątkowej harmonii smaku i aromatu. Znane marki to: Somlói Furmint, Juhfark, Tramini.
Tutejsze wino nazywano "napojem nocy poślubnej", gdyż wierzono niegdyś, iż pijąc to wino można oczekiwać potem narodzin syna. Dlatego wino z Somló było zawsze obecne na królewskich zaślubinach. Na zboczach starej góry wulkanicznej o pięknym kształcie uprawiany jest głównie Furmint i Olaszrizling, tutaj znajduje się ostatni przyczółek prastarego węgierskiego szczepu winorośli Juhfark.
Sopron
Region winny rozciąga się od śródgorza po Fertőszentmiklós. Od wieków uprawia się tu winogrona i produkuje wino. Najbardziej znanym jest Soproni Kékfrankos (charakterystyczne mocno wytrawne czerwone wino), Soproni Merlot, Soproni Tramini.
Szekszárd
Jeden z najstarszych i najsławniejszych węgierskich regionów. Najbardziej znanym winem jest smakowita, uboga w kwasy lecz pełna w garbniki Kadarka o rubinowym kolorze. Produkuje sie tu również cięższe wina rosé.
Villány-Siklós
Region położony na południu Węgier na wzgórzach Villány, w którym panuje klimat o śródziemnomorskim charakterze. Już lubiący wino Rzymianie zajmowali się tu uprawą winogron. Gatunek Kadarka zaprowadzili tu Serbowie, a Niemcy Kékportó. Czerwone wina z tego regionu mają ciemnoczerwoną barwę, są mocne i aksamitne. Również białe wina są smakowite i treściwe, najbardziej znane to: Kékportó, Kékfrankos, Cabernet sauvignon, Cabernet franc, Villányi Rosé, Hárslevelű, Olaszrizling.
Tokaj-Hegyalja
Podnóże Tokaju (Tokaj-Hegyalja) to sławny i uznany na całym świecie węgierski region winiarski, który od 2002 roku stanowi część Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na obszarze o powierzchni 6600 hektarów istnieją wszelkie warunki do tego, by wyprodukować tu najszlachetniejsze słodkie wino świata - Tokaji Aszú. Już pierwsi Madziarowie, którzy zajęli te ziemie jako swą nową ojczyznę, spotkali się z rosnącymi tu winoroślami, jednak wiarygodne wzmianki o tutejszym winie pojawiają się w liście z roku 1251 dotyczącym założenia prepozytury Turóczi.
Czemu zawdzięczają swą wyśmienitość wina pochodzące z tego regionu otoczonymi szczytami: Sátor-hegy (Namiotowa Góra) w Abaújszántó, Kopasz-hegy (Łysa Góra) w Tokaju oraz Sátor-hegy (Góra Namiotowa) w Sátoraljaújhely? Odpowiedź na to pytanie nie jest taka prosta. Wulkaniczna gleba, ochrona jaką tworzy pasmo Karpat, południowe stoki, jesienna pogoda sprzyjająca specyficznemu dojrzewaniu owoców winogron, bliskość rzek Bodrog i Cisa (Tisza), winorośle szczepu Furmint, Hárslevelű, Sárga muskotály, Oremus, późne winobranie przypadające na koniec października, pieczołowite traktowanie win, używanie beczek z Gönc i Szerednye oraz szlachetna pleśń pokrywająca piwnice - wszystko to razem odgrywa ważną rolę.
Do produkcji wytrawnego i słodkiego wina szamorodni, 3-6 puttonowego Tokaji Aszú, esencji aszú i nektaru tutejsi winiarze od stuleci stosują te same specjalne sposoby. Według legendy mówiącej o winie Tokaji Aszú, w Wielkanoc 1630 roku Laczkó Máté Szepsi ofiarował Zuzannie Lorántffy wino zrobione ze szczepu winorośli, pochodzącego z winnicy Oremus. Mimo, iż we wcześniejszych opisach pojawiają się już wzmianki o winie aszú, faktycznie powstanie tokajskiego wina Tokaji Aszú przypisywane jest tej właśnie dacie.
Historia Podnóża Tokaju zawsze ściśle związana była z winem. Liczni węgierscy magnaci posiadali na tych terenach własne piwnice (Báthory, Bethlen, Rákóczi, Thököly). Najsłynniejsze spośród nich - piwnice rodziny Rákóczi w Tokaju i Sárospatak można zwiedzać do dziś dnia. Wyjątkową sławą i popularnością cieszyło się tokajskie wino już w XII wieku. Ludwik XIV (Król Słońce), Cromwell, car Piotr Wielki i caryca Katarzyna II byli zakochani w winie z Tokaju (Rosjanie ustawili nawet w tym regionie mniejsze strażnice, aby zapewnić stałe zaopatrzenie dla dworu). Lecznicze właściwości tokajskiego wina potwierdzili również lekarze Piusa I: regularne picie tego trunku przepisali papieżowi w celu zachowania zdrowia.
Region winiarski Podnóża Tokaju po latach marazmu, które nastały po II wojnie światowej, zaczął budzić się na początku lat dziewięćdziesiątych. Na drodze prywatyzacji liczne krajowe i zagraniczne firmy starały się zdobyć winnice w tym regionie, zwanym Mekką słodkiego wina. Dzięki napływowi lokat kapitałowych z Francji, Japonii, Niemiec, Hiszpanii, Anglii i Stanów Zjednoczonych w regionie dokonane zostały liczne imponujące inwestycje, które zagwarantowały inwestorom mocną pozycję, nie spychając jednocześnie na plan dalszy krajowych małych i średnich przedsiębiorstw winiarskich.
W 1995 roku powstało Stowarzyszenie Wielkich Win z Tokaju o nazwie "Tokaj Renaissance", którego celem jest przywrócenie Tokaji Aszú dawnej sławy.
Za jednego z największych współczesnych producentów tokajskiego wina uważany jest István Szepsy, gospodarujący na 20-hektarowych plantacjach w Mád. Jego znajomość fachu, osobowość oraz stawianie własnym winom najwyższych wymagań to gwarancja, że wina aszú wyprodukowane przez Szepsyego zadowolić mogą nawet najbardziej wybrednych światowych koneserów wina. Oprócz rodzinnego przedsiębiorstwa winiarskiego István Szepsy prowadzi niedawno powstały Királyudvar (Dwór Królewski) z siedzibą w Tarcal.
Drugą uznaną wytwórnią wina jest Úri Borok Pincészete (Piwnica Win Szlachetnych) w Mád, której centrum jest piwnica im. barona Orczy. Oprócz produkcji win dostarczających niezapomnianych wrażeń, wynikiem pracy przedsiębiorstwa jest otworzenie tzw. skarbca win, który jest obiecującym barwnym elementem w życiu regionu.
Porady dotyczące degustacji win
Kiedy gość zbliża się do granicy regionu winiarskiego od strony Budapesztu, już na skraju Mezőzombor zobaczy ciekawy budynek wytwórni win Disznókő, która była jedną z pierwszych i bardziej wartościowych inwestycji. Wina przedsiębiorstwa Disznókő regularnie osiągają wspaniałe międzynarodowe sukcesy.
Na granicy Tokaju, na terenach dawnych posiadłości królewskich znajduje się plantacja winorośli Hétszőlő (Siedem Winogron). Winogrona rosnące na lessowym podłożu nadają winom aszú z Hétszőlő specyficznego charakteru, dzięki któremu zyskały sobie one międzynarodowe uznanie i wyróżniono je wieloma nagrodami.
W miejscowości Tolcsva znajduje się siedziba firmy Tokaj Oremus. Na drodze ciągłych nasadzeń winorośli oraz nowych założeń produkcyjnych Oremus stara się podjąć przyszłościowe wyzwania. W posiadaniu firmy oprócz win aszú z ostatnich dziesięcioleci znajduje się większość 6-puttonowego wina Tokaji Aszú rocznik 1972, nazywanego przez znawców "Aszú Stulecia" ("Évszázad Aszú").
Po degustacji znakomitych win zawsze warto wstąpić tam, gdzie miejscowymi specjałami można zaspokoić głód. Do takich regionalnych przysmaków należy "panieński kapłon" (pieczony na złoty kolor w piecu młody, wykastrowany i utuczony kogut nafaszerowany rozmoczonymi gronami aszú). Jest to naprawdę królewskie danie, zaliczane również do przysmaków kobiet w ciąży.
Kolejnym naszym przystankiem jest Sárospatak - kulturalne centrum regionu. Kolegium Kalwińskie, zamek oraz nazwisko Rákóczi przez setki lat odgrywały ważną rolę w życiu regionu i kraju. W piwnicy im. Rákóczich podczas degustacji wybornych, wielokrotnie nagradzanych win Pajzos i Megyer, łatwo jest wyobrazić sobie, iż pokryte szlachetną pleśnią ściany dawniej faktycznie gościły wielkie postacie historyczne.
Zaledwie kilka kilometrów dalej znajduje się Sátoraljaújhely. Jest to ekologiczna granica produkcji wina aszú. Szybciej ochładzający się i wietrzny klimat nie sprzyja już późnemu dojrzewaniu tego gatunku winogron. Sátoraljaújhely jest siedzibą następcy dawnego Kombinatu Winiarskiego - Domu Handlowego Tokaj ("Tokaj Kereskedőház"). Przedsiębiorstwo jest najbardziej charakterystycznym przedstawicielem tradycyjnego stylu wyrobu aszú. Większość win o muzealnej wartości odziedziczonych po Kombinacie Winiarskim ma pod swą opieką "Tokaj Kereskedőház" - kolekcja setek tysięcy butelek doskonale odzwierciedla produkcję Tokaji Aszú w XX wieku.